پایگاه بسیج شهدای فدامی

 چون به واجب بودن امر به معروف و نهی از منکر و حرام بودن ترک آن توجه ندارد

فروع دین عبارت اند از : 1.نماز 2. روزه 3.خمس 4.زکات 5. جهاد 6. حج 7. امر به معروف 8. نهی از منکر 9. تولی 10. تبری

برخی از مردم اگرچه تصور کلی از فروع دین دارند اما اهمیت برخی از این فروع را نمی دانند، از این رو در عرصه عمل نیز به این فروع بی توجه هستند . امام باقر علیه السلام می فرمایند: امر به معروف و نهی از منکر دو فریضه مهم و بزرگ الهی هستند که به وسیله آن دو، سایر واجبات الهی اقامه می شوند، راه ها امن می گردد، کسب و کار مردم حلال، حقوق افراد تامین، سرزمین ها آباد و از دشمنان انتقام گرفته می شود و استواری تمام کارها، به عملی شدن این دو اصل بستگی دارد .

در چند آیه از قرآن تعبیر امر به معروف و نهی از منکر در کنار یکدیگر به کار رفته است، مانند آیه ی 71 سوره ی توبه : (( والمومنون و والمومنات بعضهم اولیاء بعض یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر ...)؛ و مردان و زنان با ایمان دوستان یکدیگرند، که به کارهای پسندیده وا می دارند و از کارهای ناپسند باز می دارند. در آیه 112 توبه ، 157 اعراف ، آیات 104، 110 و 114 آل عمران، 42 حج و 17 لقمان نیز امر به معروف و نهی از منکر در کنار هم آمده است .

از مجموع آیات و روایاتی که در موضوع امر به معروف و نهی از منکر وجود دارند استفاده می شود که اسلام می خواهد همه افراد جامعه اسلامی ، به گونه ای تربیت شوند که در برابر رفتار همدیگر احساس مسئولیت کنند .

چون نتایج ویرانگر ترک امر به معروف و نهی از منکر را نمی داینم

بعضی از آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر عبارتند از :

1) تسلط اشرار و عدم استجابت دعا

امر المومنین علیه الصلاه و السلام :

(( لا تترکوا الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فیولی علیکم شرارکم ثم تدعون فلا یستجاب لکم.)) امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که اگر ترک کردید اشرار بر شما مسلط خواهند شد؛ ( آنجا که نیکی، دعوت کننده و بدی، نهی کننده نداشته باشد، اشرار برسرکار می آیند و زمام حکومت را دردست می گیرند.) بعد شما دعا می کنید ( که خدایا، ما را از شر این بدها نجات بده!) خدا دعای شما را مستجاب نمی کند.(نهج البلاغه نامه 67)

2) فراگیر شدن عذاب

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم: ((لتامرن بالمعروف و لتنهن عن المنکر او لیعمنکم عذاب الله)) باید مجدانه و مصرانه امر به معروف و نهی از منکر کنید و گرنه قطعا و مسلما عذاب خداوند همه شما را فرا خواهد گرفت. (وسائل الشیعه ج 16 ص135) امام صادق علیه الصلاه و السلام: ((کان رجل شیخ ناسک یعبد الله فی بنی اسرائیل فبینا هو یصلی و هو فی عبادته از بصر بغلامین صبیین اذ اخذا دیکا و هما ینتفان ریشه فاقبل علی ما هو فیه من العباده و لم ینههما عن ذلک فاوحی الله الی الارض ان سیخی بعبدی فساخت به الارض و هو یهوی فی الدردور ابد الآبدین و دهر الداهرین.))

در میان بنی اسرائیل پیر مردی عابد و زاهد بود، روزی وقتی در حال نماز بود چشمش به دو پسر بچه افتاد که خروسی گرفته بودند و پرهای او را می کندند، مرد عابد توجهی نکرد و آنها را از این عمل نهی ننمودند، خداوند به زمین وحی نمود: بنده مرا در زمین فرو ببر، زمین هم او را در کام خود کشید و او به جهت این سنگدلی تا قیام قیامت در زمین فرو خواهد رفت.(بحار الانوار ج:97 ص:88 )

3) بغض و لعن خداوند متعال

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم: ان الله تبارک و تعالی لیبغض المومن الضعیف الذی لا زبر له فقال هو الذی لا ینهی عن المنکر . همانا خداوند تبارک و تعالی مومن ضعیفی را که عقل رهبرش نیست دشمن می دارد سپس حضرت فرمودند او کسی است که نهی از منکر نمی کند. (بحار الانوار ج:97 ص:77)

امیرالمومنین علیه الصلاه و السلام: فان الله سبحانه لم یلعن القرن الماضی بین ایدیکم الا لترکهم الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فلعن الله السفهاء لرکوب المعاصی و الحکماء لترک التناهی. همانا خدای سبحان مردم دوران گذشته را از رحمت خود دور نفرمود،مگر برای آنکه امر به معروف و نهی از منکر را ترک کردند پس خدا بیخردان را به خاطر نافرمانی کردن، و خردمندان را به خاطر ترک کرد. (بحار الانوار ج:97 ص:90)

4) نقصان روزی

امام صادق علیه الصلاه و السلام : ایما ناش نشا فی قوم ثم لم یودب علی معصیه فان الله عز و جل اول ما یعاقبهم فیه ان ینقص من ارزاقهم. هر جوانی و نوجوانی که در میان افراد خانواده و آشنایان خود بزرگ شود، و به خاطر گناهی که از او سر می زند توسط آنان، (سرزنش و نکوهش و) تادیب نگردد، خداوند متعال نخستین مجازاتی که برایشان در نظر می گیرد، کاستن روزی آنهاست. (بحارالانوار ج:97 ص:78)

چون می ترسیم

4.یکی از القائات شیطان در مسیر انجام فرایض الهی ایجاد ترس می باشد. ترس از درگیری و آسیب جسمی، ترس از آبروریزی، ترس از ضرر مالی، ترس از سرزنش ها و نیش زبان ها، ترس به خاطر از دست دادن موقعیت و ... همه از نمونه هایی از ترس می باشند که باعث می شود افراد نسبت به فریضه امر به معروف و نهی از منکر بی توجهی نمایند و حال آنکه اگر همه به وظیفه خود عمل نمایند دیگر جایی برای هیچ یک از این ترس ها باقی نخواهد ماند.

عوامل ترس از امر به معروف و نهی ازمنکر:

1- ترس از لطمه اجتماعی :

برخی اینگونه می پندارند که اگر در مقابل رفتار نادرست شخصی، از خود واکنش نشان داده و متعرض رفتار شخص شوند به موقعیت اجتماعی آنان لطمه خواهد خورد و به آنها برچسب (( گیر )) بودن و امل بودن، زده خواهد شد.

2- ترس از بی تاثیر بودن:

از آنجا که اهل منکر کار خویش را توجیه می کنند و زمینه را از کسی که می خواهد امر به معروف کند، می گیرند. شخص از ترس ملامت، دست از این فریضه ی الهی کشیده و از نصیحت کردن دیگران دوری می کند.

3- عدم ثبات عقیده:

وقتی شخص در عقیده خود ثبات قدم نداشته باشد و با شک و تردید به وظیفه ای که برایش تعریف شده بنگرد، مدام با سوالاتی روبرو می شود که او را از این کار باز می دارد.

4- عدم اعتماد به نقس

فرض کنید شخصی در مهمانی حضور دارد که افراد به اصطلاح سرزبان دار و شوخ طبع (بی ملاحضه) در آن مهمانی هستند و یا اینکه شخص در جمعی حضور دارد که احساس باکلاسی در فضای آن جمع موج می زند و شخص خیال می کند اگر نکته ای را در رد رفتاری بیان کند، شخصیتش و پرستیژش در زیر نگاه های تمسخرآمیز دیگران خرد خواهد شد.

5- ترس از درگیری و مشاجره :

بسیاری از افرادی که امر به معروف و نهی از منکر نمی کنند به گمان آن هستند که اگر امر به معروف و نهی از منکر کنند، طرف مقابل رفتار تندی از خود بروز خواهد داد و یا خطری آنها را تهدید خواهد کرد و به اصطلاح ((قضیه کشدار)) می شود. از این رو حضرت علی علیه السلام می فرمایند : (( و ان الامر بالمعروف و نهی عن المنکر لا یقربان من اجل، و لا ینقصان من رزق)) امر به معروف و نهی از منکر نه مرگی را نزدیک و نه روزی کسی را کاهش می دهد. ( نهج البلاغه / حکمت 374 )

در این موارد به این نکته توجه داشته باشیم که اگر رفتار شخص هم تند بود، لازم نیست رفتار ما نیز با خشم همراه باشد، فقط بگویید این کار شما خلاف و اشتباه است و با برخورد نرم و ملایم می توان تاثیر مثبت آنرا مشاهده نمود.

همانگونه که مشخص است بسیاری از این ترس ها قابل اعتنا نبوه و نمی تواند توجیهی برای ترک امر به معروف و نهی از منکر باشد چرا که با اندکی تدبیر می توان راهکارهایی برای پشت سر گذاشتن این ترس ها یافت .